وجه تسمیه روستاهای تابعه شهرستان به تفکیک دهستان

دهستان بیساران 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 بیساران بیساران بیساران بی + سا + ران قدمت روستا حدود 750 سال می باشد و به معنی بی صحرا می باشد یعنی فاقد دشت و مكان مسطح است . جای قبلی روستا در مكانی به نام دگابر بوده است و فردی به نام سید بابا شیخ از روستا به محل فعلی بیساران رفته و در ان ساكن می شود و بعد از مدتی فوت می كند و در آن جا به خاك سپرده می شود و مردم كم كم به آن جا كوچ كرده و ساكن می شوند
2 نسنار نسنار نسنار نَه + سَه + نار حدود 400 سال قدمت دارد . فردی به نام «نصرالله» آن را بنیان نهاده است . یعنی نام آشنا .
3 یوژنان یوژنان یوژنان یو + ژ + نان به معنی گفتن می باشد . همچنین به معنی آویزان كردن و بیختن نیز می باشد .
4 هرسین هرسین هرسین هَر + سین به معنی اشك آلود می باشد .
5 ژان ژان ژان ژان عنی قولنج همچنین به معنی ژیان یا زندگی نیز می باشد . نام قبلی آن ژیان بوده است بیش از 350 سال قدمت دارد .

دهستان پایگلان 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 پایگلان پایگلان پایگلان پای + گَه + لان یعنی دامنه گل ها از پای گُلان گرفته شده است .
2 چشمیدر چشمیدر چشمیدر چَش + می + یر محلی كه در آن سه چشمه وجود داشته است . یر در زبان اورامی یعنی عدد 3 . به معنای چشمه هایی كه در جایی جمع شده اند . از دو كلمه چشمه + یر (در زبان اورامی به معنای برابر و جمع شدن می باشد .
3 آریان آریان آریان آر+یان به معنی آریایی ها می باشد كه اتش پرست بوده اند و همان زرتشتیان بوده اند . قدمت آن بیش از 2000 سال است . قدیمی ترین روستا در منطقه است . محل زندگی آریایی ها یا محل زندگی كردها .
4 بوریدر بوریدر بوریدر بُو + ری + یر قبلا ببری در نام داشته است محلی كه در آن جا ببرهای وحشی زندگی می كرده اند . قدمت آن به دوران اولیه اسلام و زمان عبدالله بن عمر بر می گردد . مسجد عبدالله در روستا وجود دارد و مردم در آن عبادت می كنند . قدمت آن به سیصد سال پیش باز می گردد .
5 گواز گواز گواز گو + واز شخصی به نام معاذ كه صحابه بوده در آن جا مدفون می باشد كه این نام به مرور زمان به گواز تغییر نموده است حدودا 500 سال سابقه دارد .
6 ژنین ژنین ژنین ژِه + نین به زبان اورامی یعنی خانه زن یا زنان همچنین معنی زندگی می دهد . ژین به معنی زندگی است . محل زندگی نیز معنی می دهد . جائی كه زن صاحب قدرت است . مادر سالاری .

دهستان دزلی 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 دزلی دزلی دزلی دز + ل قدمت این روستا به قبل از میلاد بر می گردد . دزلی در اصل دژل بوده است و به معنی قلعه پادشاه می باشد . آخرین پایگاه ساسانیان (یزدگرد سوم) بوده است .
2 بندول بندول بندول بن + دُول یعنی مابین دو كوه واقع شده است .
3 ذكریان ذكریان ذكریان زَ + كه ر + یان جایی كه دراویش در آن ذكر می كرده اند .
4 دره كی دره كی دره كی دَ + رُو + كی به معنای سنگ چینی می باشد كه روی قنات جهت جلوگیری از ریزش خاك سنگ چین می نموده اند .
5 دمیو دمیو دمیو دَ +مَهَ + یو از دو كلمه دم یعنی دیمی و یو به معنی جو تشكیل شده است یعنی مكانی كه جوی دیمی زیاد داشته باشد . قدمت آن 110 سال است .
6 دره ناخی دره ناخی دره ناخی دَ + رَه + نا + خیه بین دره ای به نام نخی قرار گرفته است . این دره روستا را به دو قسمت تقسیم می كند .
7 ذلكه ذلكه ذلكه زَل + كَه جایی كه آب زیاد داشته و در آن جا زل (نی) زیاد رشد می كرده است و نی آن زیاد بوده است . باتلاق بوده است قدمت آن 700 سال است .
8 خشكین خشكین خشكین وُش +كین جایی كه آب آن كم بوده است و از لحاظ آب در فقر بوده اند .
9 حسین آباد حسین آباد حسین آباد حِه +سین + آو روستایی در مابین مریوان و سروآباد . قدمت آن به سه سال پیش باز می گردد . در سال 81 تبدیل به روستا شد . قبلا مكانی بود به نام «بیه كره» همچنین سه راه حزب الله نیز به ان گفته می شد این نام در دوران جنگ تحمیلی به كار برده شد . قبر فردی به نام ملا حسین در پایین دست روستا وجود دارد و به این دلیل حسین آباد نام نهاده شد .

دهستان رزاب 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 دگاگ دگاگ دگاگ دَ + گا + گ قدمت روستا در حدود 300 تا 400 سال می باشد . وجه تسمیه آن این می باشد كه مردم گاه گاهی به این محل آمده اند و گاهی به مناطق دیگر (گرمسیری) به هوار می رفته اند . محلی به نام بوك و مارانی هوار قدیم روستائیان بوده است .
2 رزاب رزاب رزاب رَ + زاو قدمت آن به سیصد سال پیش بر می گردد قدمت آن كمی از روستای كرآباد كمتر است و به معنی محلی كه آب كم دارد . قبلا آب آن كم بوده ،‌ریز آب بوده و ماسه در آن جمع می شود .
3 دورود دورود دورود دُو +رو یعنی مكان كه مابین دو رود واقع شده است
4 نیاباد نیاباد نیاباد نی + یا + و روستایی كه نیزار در آن زیاد است
5 ماضی بن ماضی بن ماضی بن ما + زی + بن یعنی محلی كه درخت جنگلی مازی یا مازو (بلوط) در آن زیاد است .
6 كرآباد كرآباد كرآباد كه + را + و بیش از سیصد سال قدمت دارد . روایت است سه برادر بوده اند كه یكی از آن ها اقدام به آباد نمودن این محل نموده و نام آن را كرآباد گذاشته اند .
7 ترخان اباد ترخان اباد ترخان اباد تَرْ + خا + نا + و یعنی برگزیده شده از بین معروفان گل چین شده
8 گوشخانی گوشخانی گوشخانی گُش + خا + نی یعنی جای خوش آب و هوا برای زندگی كردن – هچنین روایت است در گوشه ای از روستا خانم ها زندگی می كرده اند .
9 احمد آباد احمد آباد احمد آباد اَح + ما + و قدمت روستا 53 سال است فردی به نام احمد آزادوار كه اكنون نیز در قید حیات است آن را بنا نهاده است و در قولنامه روستای خود ساخته نان نهاده است
10 گرگه ای گرگه ای گرگه ای گُر + گَهَ + ایی روستایی كه مردمانی جسور داشته است مثل گرگ بوده اند .
11 نسل نسل نسل نسْلْ یعنی آینده – یكی از روستاهای قدیمی منطقه می باشد .
12 خانقاه رزاب خانقاه رزاب خانقاه رزاب خا + نَ + قای + رَ + زاو  

دهستان بیساران 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 ژریژه ژریژه ژریژه ژِ + ری +ژِه در زبان اورامی ژَرَژ به معنی كبك می باشد و ژریژه یعنی مكانی كه كبك زیاد دارد .
2 رودبار رودبار رودبار رو + وار به معنی روستایی كه در پشت رودخانه واقع شده است .
3 زوم زوم زوم زوم یكی از روستاهای قدیمی شهرستان می باشد كه قدمت هزار ساله دارد . زوم از كلمه زور گرفته شده است . می گویند توسط یزدگرد سوم به زور آن جا را تصرف نموده است . بعضی می گویند قبر یزدگرد سوم در زوم و بعضی می گویند در روستای برقرو است .
4 سرومال سرومال سرومال سَ + رَوُ + مال سرومال عنی خانه كوچك – مكان استراحت و. سرپناهی جهت آسایش حدودا 450 سال قدمت دارد از روی سنگ قبری كه در روستا موجود است .
5 ككلیك آباد ككلیك آباد ككلیك آباد كَك + لی + آ + و یعنی در كنار و حاشیه قرار گرفته است و بیش از 150 سال قدمت دارد .
6 دیوزناو دیوزناو دیوزناو دی + ۆز + ناو یكی از روستاهای قدیمی شهرستان است و دیوزناو به معنی جایی كه در آن خرس = دیو زیاد بوده است . مابین رودخانه سیروان و كوه شاهو قرار گرفته است همچنین دیوه زناو از دی + وه زه + ناو تشكیل شده است یعنی روستایی كه در آن درخت گردو وجود داشته است . دی یعنی روستا و وهز به معنی گردو می باشد و ناو یعنی درون و داخل می باشد .
7 جولانده جولانده جولانده جو + لان + دِیه جولانده به معنی مكان استراحت است همچنین به معنای آبادی جولاكان می باشد .
8 تفین تفین تفین تِ + فِین در زبان اورامی به توت ، تِف گفته می شود به دلیل توت زیاد تفین نام گرفته است .
9 كانی حسین بگ كانی حسین بگ كانی حسین بگ كا + نی + حِ + سِین + بَگ قدمت روستا بیش از 150 سال می باشد . در زمان بگ و رعیتی بنا نهاده شده است . فردی به نام حسین بگ در محل فعلی روستا كه چشمه ای در آن موجود بوده است روستای فعلی را بنا نهاده است .
10 دل دل دل دَل این روستا حدود 100 سال قدمت دارد و به معنی جسور و چالاك است .
11 دلمرز دلمرز دلمرز دَ + ڵه + مَه رز یعنی كنار رودخانه
12 كولیج كولیج كولیج كُو + لیژ یعنی كوچ رو ، كوچنده ، ایل های كوچ رو – از كولی می آید .
13 فقیه كان فقیه كان فقیه كان فَ + قیهِ + كان  
14 دروند علی دروند علی دروند علی دِ + زَ + ون +ژو +رَو  
15 دوند سفلی دوند سفلی دوند سفلی دِ + زَ + ۆن + خُو + وار  
16 دهكانان دهكانان دهكانان دِی + كا + نان دی + كانان یعنی روستایی كه معدن در آن زیاد می باشد . همچنین یعنی روستایی كه نان زیاد داشته است كه به مردم بدهد این را می رساند كه این روستا محل نان بوده است .
17 سرخه توت سرخه توت سرخه توت سُو + رَهَ + تُو جایی كه توت سرخ زیادی داشته است .
18 اسپریز اسپریز اسپریز اَس + پَ + ریز به معنی محل سرخك و سرخجه می باشد كه یك نوع بیماری ویروسی در كودكان می باشد . جایی كه بیماری سرخجه خوب می شود .

دهستان كوهسالان 

ردیف روستا نام واحد تقسیمات به صورت معنی و مفهوم و خلاصه قدمت و تاریخ
مصوب مركز آمار تلفظ محلی
1 هزارخانی هزارخانی هزارخانی هَه + زار + خا + نی حدود 300 سال قدمت دارد و در زمان قدیم چشمه ای به نام ظاهربگ كه دارای اب و هوای خوبی بوده در آن منطقه خان های منطقه جمع می شده اند و به عنوان تفرجگاه از آن استفاده می كردند .
2 انجمنه انجمنه انجمنه هَ + جم + نَه به معنی محل مشورت می باشد و از انجمن گرفته شده است .
3 آلمانه آلمانه آلمانه آل + ما + نَه در اصل هلمانه بوده یعنی مال خودمان است .
4 بهرام آباد بهرام آباد بهرام آباد با + را + ما + و قدمت آن به 500 سال پیش برمی گردد و فردی به نام بهرام روستا را بنا نهاده است و آباد كرده .
5 قلعه گاه قلعه گاه قلعه گاه قَ + لا + گ سه قلعه باستانی مربوط به زمان زرتشت در آن وجود دارد به همین دلیل قلعه گاه نام گرفته است .
6 قلعه جی قلعه جی قلعه جی قَه + لا + جیه به معنی مكانی كه در آن قلعه وجود دارد (جای قلعه) در حال حاضر در وسط آبادی آثار قلعه قدیمی موجود است . از روستای قلعه گاه جدا شده و حدود 80 سال قدمت دارد .
7 تفلی تفلی تفلی تف + لی یعنی جایی كه دارای توت زیاد می باشد .
8 تخان تخان تخان تِه + خان قدمت آن بیش از 100 سال می باشد . از ترخان گرفته است در كردی ترخان یعنی پیشكش كردن . تخان جای خان ها بوده است . قبل از تازه آباد و تفلی و احمدآباد بوده و جزو جهار روستای قدیمی منطقه می باشد .
9 گلانه گلانه گلانه گو + لا + نَه جایی كه در آن گل زیاد باشد .
10 هلوژان هلوژان هلوژان هَه + لو + ژان جایی كه در آن درخت آلوچه زیاد بوده است .
11 سپیدار سپیدار سپیدار سپ + یار در گذشته اسم روستا مبارك‌آباد بوده . حاكم وقت منطقه به نام سرهنگ آصف دیوان آن را مبارك آباد نام نهاد بعد از فوت ایشان به سپیدار تغییر نام یافت . وجه تسمیه آن چند اصله درخت چنار سپید در روستا وجود داشته است .
12 تازه آباد تفلی تازه آباد تفلی تازه آباد تفلی تا + زا + وای + تَف + لی